Zorgbelang Zuid-Holland - Patiënten en consumenten platform

Pilot medicatiebeoordeling: stoppen met gemiddeld met één of twee geneesmiddelen

Huisartspraktijken Stevenshof en Zaaijer en apotheek Stevenshof in Leiden zijn gestart met een  nieuwe aanpak van medicatiebeoordeling. Hierbij staan de gezondheidsklachten van ouderen boven de 70 haar centraal en worden zo nodig geneesmiddelen op verantwoorde wijze gestaakt (‘deprescribing’). Halverwege de proef is vijftig procent van de medicatiebeoordelingen uitgevoerd en stoppen patiënten gemiddeld met één of twee geneesmiddelen. Deze proef valt onder één van de zorginhoudelijke pilots van het programma Gezonde zorg, Gezonde regio,

Voorschrijvers houden te weinig rekening met de veranderingen ten aanzien van risico’s en baten van de preventieve geneesmiddelen bij ouderen. Het is de vraag hoeveel baat de oudere patiënt heeft bij voortgezet gebruik van (preventieve) geneesmiddelen. Daarnaast is het bij sommige geneesmiddelen onduidelijk waarvoor ze gebruikt worden (indicatie) en wie ze ooit gestart heeft.

Pilot medicatiebeoordeling: stoppen met gemiddeld met één of twee geneesmiddelen

Ook kunnen bijwerkingen van geneesmiddelen de kwaliteit van leven van ouderen verminderen. Richtlijnen op dit gebied ontbreken en er is onvoldoende kennis bij huisartsen en apothekers over benefit/risk-ratio’s van geneesmiddelen.

Doel van de pilot is om zo mogelijk gezondheidsklachten en kwaliteit van leven van ouderen van 70 jaar en ouder en 7 of meer geneesmiddelen te verbeteren. Centraal in de pilot staat “deprescribing” waarbij door het verantwoord staken van medicijnen medicatie-gerelateerde gezondheidsklachten zouden verminderen De apotheker voert een gesprek met de patiënt in de huisartsenpraktijk of bij de patiënt thuis. Naast vragen over medicatie neemt hij een gevalideerde vragenlijst  ‘Kwaliteit van leven’  af en vraagt naar de ervaren gezondheidsklachten. De wensen van de oudere op het gebied van gezondheid staan centraal in het gesprek en beslissingen over wijzigingen van geneesmiddelen worden alleen in  samenspraak met de ouderen genomen “shared decision making”.

De apotheker kan snel schakelen met de huisarts en de praktijkondersteuner en kan de eerdere medicatiewijzigingen en onderliggende redenen inzien in het Huisartsen Informatie Systeem. De apotheker voert de afgesproken acties uit en monitort hoe het met de patiënt gaat na het wijzigen van één of meer geneesmiddelen. Er is overleg met de internist ouderengeneeskunde van Alrijne als de apotheker en huisarts twijfelen over het staken van de medicatie.

De pilotgroep heeft de doelen geëvalueerd en signaleert verbeterpunten op basis van Triple Aim + 2. Onderstaand de tussenresultaten.

Triple Aim:

Goede kwaliteit van zorg
Volgens de betrokken huisartsen en apothekers staan de klachten en wensen van de patiënt centraal in het medicatiegesprek en worden beslissingen omtrent medicatiewijzigingen samen met de patiënt en andere behandelaren genomen. Verbeterpunten waar op wordt bijgestuurd wordt zijn dat er meer tijd besteed moet worden aan de follow-up waarbij mogelijk een verbetering in het altijd beschikbaar stellen van het Huisartsen Informatie Systeem voor de apotheker kan helpen.

Meer gezondheid
De oudere gebruikt geen medicatie waarvan meer klachten dan effect wordt ervaren. Bij 52 patiënten waarvan de medicatie tot nu toe is beoordeeld konden er gemiddeld één tot twee medicijnen worden gestopt. Het effect op de kwaliteit van leven van patiënten zal de komende maanden worden gemeten.

Lagere kosten
Als de trend blijft dat gemiddeld één tot twee medicijnen kunnen worden gestopt in de resterende tijd van het experiment, dan is de verwachting dat de kosten voor medicatie lager zullen zijn aan het einde van de pilot.

+2:

Patiënt in the lead
Medicatiewijzigingen worden voorgesteld aan patiënten, de afwegingen worden besproken en alleen in overleg met de patiënt doorgevoerd.

Goed gefaciliteerde zorgverleners
Het concept deprescribing, het verantwoord staken van medicijnen, wordt toegepast.  Zorgverleners geven aan dat zij behoefte hebben aan meer expertise (scholing) op dit gebied, om deprescribing nog intensiever te gaan toepassen. Daarnaast wil men frequenter gebruik maken van de expertise van de internist-ouderengeneeskunde.

Afbeelding