Zorgbelang Zuid-Holland - Patiënten en consumenten platform

Vragen over rechten

Kan ik een klacht indienen over onbeschofte bejegening?

Als u gebruik maakt van de gezondheidszorg, kan het voorkomen dat het verloop of het resultaat van de behandeling anders is dan u verwacht. Ook de overdracht tussen de verschillende hulpverleners of de manier waarop u te woord bent gestaan kan onprettig zijn. De redenen waarom u wilt klagen kunnen heel verschillend zijn.  Zowel voor u als voor de hulpverlener biedt een klacht mogelijkheden tot verbeteringen van de zorg. Het is daarom van groot belang dat uw klacht op de juiste plek terechtkomt. Afhankelijk van uw doel kunt u  bij verschillende instanties terecht.

Hoe kan ik een second opinion aanvragen?

Vooral bij ingrijpende behandelingen hebben mensen de behoefte om daar nog eens met een andere deskundige over te praten. Een grote groep aarzelt aanvankelijk en is bang dat de arts een tweede mening opvat als een motie van wantrouwen. Als een patiënt na afloop van een gesprek met een arts nog twijfels en vragen heeft, is het verstandig om die te bespreken met de huisarts of de specialist zelf. Als de twijfels blijven kan, indien gewenst, een tweede mening van een andere arts gevraagd worden.

De ervaring wijst uit dat veel hulpverleners en zorgverzekeraars het recht op een tweede mening erkennen. Wel is het raadzaam om de behandelend arts ervan op de hoogte te stellen als u voor een second opinion gaat. In principe wordt een second opinion door de verzekering vergoed maar bij veel verzekeraars zit deze vergoeding in de aanvullende pakketten. Controleer vooraf hoe uw verzekering hiermee omgaat.

Kan ik het medisch dossier inzien van iemand die is overleden?

Een medisch dossier is vertrouwelijk en alleen ter inzage voor de patiënt (16+) zelf. Voor kinderen tot 12 jaar hebben de ouders inzagerecht. Bij kinderen van 12 tot 16 jaar hebben zowel het kind als de ouders/verzorgers het recht op inzage. Ook als een patiënt overleden is, blijven hulpverleners in principe gebonden aan de regels voor de bescherming van de privacy.

 Formeel hebben de nabestaanden dus geen recht op inzage in het dossier van een overledene. In de jurisprudentie blijkt het verstrekken van (een aantal) gegevens aan nabestaanden door artsen wel toegestaan als verondersteld kan worden dat de overledene daartegen geen bezwaar gehad zou hebben. Het aanspannen van een procedure tegen een hulpverlener of informatie verkrijgen over een erfelijke aandoening kan gezien worden als zwaarwegend belang, waarbij toestemming van de overledene verondersteld kan worden.

Leg de vraag altijd voor aan de behandelend arts. Komt u er samen met de arts niet uit, probeer dan of de klachtenfunctionaris (als het gaat om een overlijden in een ziekenhuis) hierin kan bemiddelen. De enige manier om zeker te stellen dat u na een overlijden het medisch dossier van betrokkene kunt inzien, is als een patiënt u, vóór zijn/haar dood, daarvoor schriftelijk machtigt.

Mag ik het medisch dossier van mijn partner inzien?

Een medisch dossier is vertrouwelijk en alleen ter inzage voor de patiënt zelf. Een hulpverlener mag zonder toestemming van de patiënt geen gegevens aan anderen doorgeven, zelfs niet aan de partner. De enige aan wie zonder toestemming informatie gegeven mag worden is aan medebehandelaars, voor zover deze informatie nodig is voor de behandeling.

Mijn arts heeft zijn behandelrelatie met mij opgezegd. Mag dit zomaar?

Een hulpverlener mag een behandelrelatie niet zomaar opzeggen. Alleen wanneer hij zwaarwegende redenen heeft, mag hij de behandeling van een patiënt beëindigen. Zwaarwegende redenen kunnen bijvoorbeeld zijn: wanneer de vertrouwensrelatie ontbreekt of wanneer er sprake is van gewetensbezwaren, bijvoorbeeld verzoeken om euthanasie of abortus, wanneer de patiënt in ernstige mate de huisregels overtreedt of niet meewerkt aan zijn behandeling etc. De hulpverlener moet u de gelegenheid geven een andere hulpverlener te zoeken. Tot dat moment blijft hij de behandeling voortzetten. Het kan gebeuren dat een hulpverlener zelf de behandeling niet meer kán voortzetten (verandering werkkring, verhuizing). Hij moet zijn patiënten tijdig van beëindiging en overdracht van zijn praktijk in kennis stellen.

Is een arts verplicht om een patiënt te behandelen?

Als een patiënt met een arts een behandelrelatie heeft, heeft hij het recht om behandeld te worden. De arts heeft hierbij zijn eigen medische verantwoordelijkheid en maakt de afweging of een medische behandeling wel of niet zinvol is. Meent hij dat een behandeling onwenselijk is, dan kan hij deze weigeren. Hij moet dan wel goed uitleggen waarom. Ook moet hij de patiënt wijzen op behandelingen die wel mogelijk zijn.  De patiënt heeft het recht om zelf te bepalen of hij een bepaalde behandeling wel of niet zal ondergaan. Artsen hebben de plicht om hun patiënten goed voor te lichten over alle in aanmerking komende behandelingsmethoden en de gevolgen en risico's daarvan. Een arts mag de behandelrelatie niet beëindigen omdat zijn advies niet wordt overgenomen. Hij moet met de patiënt blijven zoeken naar een oplossing voor de gezondheidsklachten. Als de arts de patiënt om wat voor reden dan ook niet zelf kan helpen, zal hij moeten meewerken aan het vinden van een andere behandelaar.

Is toestemming van mijn ouders nodig voor mijn behandeling?

Dat is afhankelijk van je leeftijd. Vanaf 16 jaar mag iemand op het gebied van gezondheidszorg geheel zelfstandig zijn eigen beslissingen nemen, toestemming van ouders of voogd is daarvoor niet nodig. Voor behandeling of onderzoek van kinderen van 12 tot 16 jaar is zowel toestemming van het kind zelf als van de ouders/voogd vereist. Voor nog jongere kinderen is toestemming van de ouders/voogd voldoende, toch moet ook dan zo veel mogelijk rekening worden gehouden met de mening van het kind.

Ik ben 17 jaar, mag de dokter met mijn moeder over mijn pilgebruik spreken?

Nee, iedereen van 16 jaar of ouder heeft ten aanzien van zijn gezondheidszorg dezelfde rechten als een volwassene. Je arts heeft dus een geheimhoudingsplicht en mag alleen met jouw instemming met anderen over jou spreken.

Heb ik het recht om wijzigingen op te laten nemen in het medisch dossier?

U heeft het recht om wijzigingen voor te stellen in uw medisch dossier. Een arts hoeft hier niet mee in te stemmen als hij het met deze wijziging niet eens is. Feitelijke onjuistheden zullen gecorrigeerd worden. Heeft u echter een verschillende visie op uw ziekte en behandeling, dan kunt u niet bij de arts afdwingen dat hij het dossier aanpast naar uw visie. Hij blijft zijn eigen medische verantwoordelijkheid houden voor de dossiervorming. Als uw arts de wijziging niet toe wil passen, heeft u het recht dat uw visie toegevoegd wordt aan het medisch dossier.

Afbeelding